Caleidoscopia: een diversiteitsspel

Hieronder een korte uitleg over de visie op diversiteit van het Netwerk Caleidoscopia – de ontwerpers van het spel -, het doel van het spel, mogelijkheden om het spel te spelen en suggesties voor de communicatie tijdens het spelen.

Tevens geven we uitleg over de acht dimensies van diversiteit die in dit spel belangrijk zijn.

Inleiding

Het spel is ontwikkeld op basis van de caleidoscopische visie met de volgende uitgangspunten:

multi-dimensionaliteit in plaats van mono-dimensionaliteit; insluiten in plaats van uitsluiten; ’en..en’ denken in plaats van ‘of..of’ denken; gelijkwaardigheid en wederkerigheid.

Diversiteit is het (h)erkennen van verschillen en overeenkomsten tussen mensen en (h)erkennen dat deze verschillen en overeenkomsten in de omgang maatschappelijke betekenis krijgen.

Immers, ieder mens is:

·   als alle andere mensen

·   als sommige andere mensen

·   als geen enkel ander mens

Kenmerken op basis waarvan mensen verschillen en overeenkomen bepalen onze sociale identiteit. De sociale identiteit wordt bepaald door dimensies van diversiteit. Deze dimensies zijn: sekse, levensfase, klasse, seksuele oriëntatie, religie, etniciteit, talent/handicap en beroepssocialisatie.

De caleidoscopische visie laat zien dat niet één dimensie bepalend is. Het is alsof men kijkt door een caleidoscoop: met iedere beweging ontstaat een ander beeld, een ander perspectief. Bijvoorbeeld: iemand is moeder en tevens kan deze persoon ook dochter zijn, lesbisch, werkgever of werknemer etc. Afhankelijk van de situatie en de onderlinge omgang met elkaar worden verschillen en overeenkomsten in eigenheid en (machts)positie ervaren.

Doel van het spel

· Diversiteit zichtbaar en bespreekbaar maken

· Elkaar duidelijk maken welke betekenis je geeft aan de dimensies van diversiteit

· Met elkaar meer inzicht krijgen in hoe je met verschillen en overeenkomsten tussen
mensen kan en wil omgaan.

Samengevat
spelenderwijs leren omgaan met diversiteit in al haar dimensies.

Spelmogelijkheden
Een aantal suggesties:

Het spel bestaat uit acht setjes van negen kaarten in verschillende kleuren, op iedere kaart staat één van de genoemde dimensies in negen talen. Eén kaart per setje is blanco en kan voor eigen invulling gebruikt worden.

Er kan zowel individueel, als in kleiner en groter groepsverband gespeeld worden, bijvoorbeeld:

1. Bij een kennismaking

Ieder trekt een kaart en stelt zich voor aan de hand van de dimensie op deze kaart

2. Bij het bespreken van een situatie of thema

Door een vraag – bijvoorbeeld: welke dimensies zijn voor jouw privé- of beroepssituatie het meest bepalend geweest voor degene die je nu bent - maakt ieder een eigen rangschikking en licht deze om de beurt toe. Vanuit deze basisvraag kunnen volgende opdrachten gegeven worden.

Of: verwissel twee kaartjes en bespreek wat die verandering van twee dimensies voor jouw leven/werk/loopbaan etcetera betekent, of betekend zou kunnen hebben.

3. Bij het begeleiden van mensen, bij het superviseren, coachen en trainen

Bijvoorbeeld bij het je verplaatsen in een ander, kun je – aan de hand van een vraag of situatie - de dimensies rangschikken vanuit die andere persoon. Het ontstane beeld is verder te onderzoeken op overeenkomsten en verschillen tussen jou en degene die je begeleidt en kan duidelijkheid geven over volgende stappen in het begeleidingsproces.

4. Bij het samenwerken in een team

Maak een rangschikking van de dimensies – door middel van een vraag - die de cultuur en de samenwerking van je team, bedrijf of instelling weergeeft. Wat maakt deze rangschikking je duidelijk? Wat zou je willen veranderen en hoe is dat aan te pakken?

5. Bij het onderzoeken van bepaalde maatschappelijke of politieke situaties

Aan de hand van een specifieke vraag – bijvoorbeeld hoe wordt diversiteit binnen onze partij behartigd - onderzoek je de waarden van de dimensies in het partijprogramma.

Kortom

Verken de vele mogelijkheden van deze kaarten voor onderzoek, ontmoeting, dialoog en bewustwording.

Suggesties voor gespreksregels wanneer men met het spel werkt

· maak duidelijk wat jouw opvatting is en geef ook aan waarop deze gebaseerd is

· laat elkaar uitpraten

· luister actief naar elkaar en stel vragen als je iets niet snapt

· als je een vraag stelt heeft de ander het recht daar niet op in te gaan

· heb respect voor de mening van een ander, ook al denk jij er anders over

· probeer geen oordeel uit te spreken over de opvattingen van een ander

· zorg ervoor dat je niet opzettelijk andere mensen kwetst met jouw standpunten

· geef feedback vanuit een ondersteunende houding; maak onderscheid tussen datgene

wat voor jou van belang is en wat voor de ander van belang is

· kom later niet ongevraagd terug op iets wat iemand binnen het spel naar voren bracht.

Uitleg dimensies van diversiteit

Bij de keuze van de begrippen is zoveel mogelijk gerefereerd aan de meest gebruikte en meest zichtbare dimensies van diversiteit. De gehanteerde begrippen vormen assen/kruispunten van maatschappelijke betekenisgeving, die vaak invloed hebben op de positie/macht of status. We hebben onze keuzes ook door feedback en praktische factoren laten beïnvloeden. Om met het laatste te beginnen: we hebben gezocht naar zo kort mogelijke begrippen vanwege de ruimte voor negen talen op een kaartje.

We willen er nadrukkelijk op wijzen dat de intentie van het begrip diversiteit voor ons is niemand uit te sluiten. Dat betekent dat we de begrippen meer als vingerwijzing naar een bepaalde focus bedoelen dan als strak gedefinieerde waarheden. Immers dit spel is bedoeld om het anderszijn van ieder ruimte te bieden. Dus ook het anders beleven.

Uiteraard is het van belang dat het spel geen verwarring veroorzaakt waar dit niet nodig is. We vragen dus ieder zich af te stemmen op de personen of groep met wie hij of zij het speelt. Daarmee kunnen de begrippen in verschillende situaties andere accenten krijgen.

Voel je vrij je eigen specifieke nuances aan te brengen bij het gebruik van alle begrippen.

Etniciteit

Etniciteit is een culturele identiteit, die een bepaalde groep mensen of een aantal bevolkingsgroepen verbindt. Het concept ’etniciteit’ is geworteld in het idee dat elke bevolkingsgroep gezamenlijke factoren heeft zoals nationaliteit, herkomst, familieverbintenis, religie, taal, cultuurgoed en geschiedenis.

Klasse

Daarmee bedoelen we de sociaal-economische positie van het gezin van herkomst binnen de sociale context waarin iemand opgegroeid is, c.q. nu leeft. Bijvoorbeeld: iemand uit een arbeidersgezin wordt van herkomst gerekend tot de arbeidersklasse en kan nu deel uitmaken van de middenklasse.

Levensfase

Is de samenvoeging geworden van generatie en levensfase, omdat deze begrippen weliswaar iets anders aangeven en toch dicht bij elkaar liggen.

Talent/Handicap

Lichamelijke, verstandelijke en psychische kwaliteiten en beperkingen.

Religie

We willen mensen met een bepaalde levensbeschouwing niet uitsluiten. We willen een term die minimale lading heeft en die ruimte biedt aan iedere vorm van spiritualiteit, levensbeschouwing of waardeoriëntatie.

Sekse

Sekse verwijst naar het man- of vrouwzijn op basis van biologische geslachtskenmerken.
Wat het verschil in rolopvattingenduidelijk uitdrukt is de Engelse term ’Gender’: dit begrip verwijst naar opvattingen, denkbeelden, betekenissen, regels, waarden en normen over mannen en vrouwen, waarbij mannelijkheid en vrouwelijkheid tot uitdrukking komen. Gender verwijst ook naar machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen.

Seksuele oriëntatie

Hiermee bedoelen we de seksuele gerichtheid zoals homoseksualiteit, heteroseksualiteit, biseksualiteit, a-seksualiteit, transgender en mogelijke consequenties daarvan voor de maatschappelijke positie.

(Beroeps)socialisatie

Hoe ben je de persoon geworden die je bent. Bijvoorbeeld door je opvoeding (primaire socialisatie), opleiding/scholing (secundaire socialisatie) en beroepsvorming en ervaring (tertiaire socialisatie), en door de cultuur waarin je je ontwikkeld hebt.

Blanco kaart
Ook is er een blanco kaart die ruimte biedt voor datgene wat iemand mogelijkerwijs wil aanvullen en uitdrukken.

De initiatiefnemers van het Netwerk Caleidoscopia hopen dat dit spel velen inspireert om hun weg te vinden met betrekking tot diversiteit.

Heb je vragen, opmerkingen of suggesties voor andere spelvormen, laat het ons weten via het e-mailadres dat vermeld staat op deze website.

“In hun natuur zijn alle mensen gelijk, het zijn hun gewoonten die de verschillen maken” (Confucius)

Voor meer informatie: info@caleidoscopia.nl

Home

Netwerk Caleidoscopia

Inhoud van het spel

8 other languages

Bestelformulier/Orderform

Aktiviteiten en workshops

Reacties of vragen over de webpagina's ||